Zegary organizmów jednokomórkowych

Pomimo, że organizmy jednokomórkowe stanowią doskonały obiekt do badań rytmiki dobowej, a szczególnie mechanizmu jej regulacji, jak dotychczas bardzo rzadko były używane do tego celu. Pierwsze doświadczenia, które wskazywały na istnienie rytmiki dobowej u tych organizmów zostały przeprowadzone przez Pohla (1948). Pracował on nad zagadnieniem fototak- sji u Euglena gracilis i stwierdził, że maksymalna reakcja tego pierwotniaka na światło występuje w środku dnia zaś minimalna w nocy. Następne doświadczenia wykonane przez Bruce i Pit- tendrigha (1957, 1958) potwierdziły te obserwacje. Autorzy ci wykazali, że obserwowane oscylacje fototaksji zmieniają się w rytmie dobowym, i że zasadniczo nie zależą od temperatury, natomiast mogą ulegać zmianie pod wpływem stosowania okreś- lonych warunków światła i ciemności. Tak więc już te pierwsze obserwacje sugerowały, że struktura pojedynczej komórki wystarcza do tego, aby móc spełniać funkcje zegara biologicznego.

Dalsze dowody na potwierdzenie tej tezy znajdujemy w pracach Ehreta (1953, 1959b), Barnetta (1965) i Karakashiana (1965), nad procesami koniugacji u Paramecium. Okazuje się, że u różnych gatunków tego rodzaju pierwotniaków występuje bardzo wyraźna rytmika dobowa koniugacji, która nie ulega zmianie nawet wtedy, gdy organizmy te trzyma się przez cały tydzień w warunkach stałej ciemności.

Zagadnienia te, jak i wiele innych, zostały dokładnie omówione we wspaniałym artykule przeglądowym Hastingsa opublikowanym w 1959 roku a zatytułowanym „Unicelular Clocks”.

Hastings i Sweeney (1959) opublikowali szereg danych na temat rytmiki dobowej morskich Dinojlagellata. U Gonyaulax polyedra stwierdzono istnienie wyraźnej rytmiki dobowej bio- luminescencji nawet wtedy, gdy te pierwotniaki hoduje się w warunkach stałej temperatury i w stałym świetle (ryc. 34). Po-

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *