Uwzględnienie współczynnika dryfowania rytmu

Jak wykazały liczne badania przeprowadzone w tym zakresie na zwierzętach i roślinach, zmiana częstotliwości rytmu w zależności od zmian temperatury co 10°C jest niezwykle mała. Na przykład okres !rytmu spontanicznej aktywności karaczana wynosi 24,4, godz. w temperaturze 19°C, 24,5 godz. w temperaturze 23°C i 25,8 godz. w temperaturze 29°C.

Wprost zadziwiający wynik uzyskano w doświadczeniach na świerszczach (Cymborowski, dane nie opublikowane). Mianowicie rejestrowano przez kilka dni spontaniczną aktywność ruchową tych owadów w warunkach DD i w temperaturze 29°C. Następnie, nie przerywając rejestracji, owady przeniesiono na kilka dni do temperatury 4°C (ryc. 65). Jak widać z tego wykresu w temperaturze 4°C owady poruszały się tylko sporadycznie i nie wykazywały żadnej rytmiki aktywności. Następnie po ponownym przeniesieniu ich do temperatury 29°C irozpoczyńały wzmożoną aktywność dokładnie według wskazań swego zegara, tzn. z uwzględnieniem współczynnika dryfowania rytmu.

Jest to doświadczenie wskazujące na to, że niska temperatura miała wpływ tylko na aktywność ruchową („wskazówki zegara”) badanych owadów, nie wywierała zaś żadnego wpływu na pracę mechanizmu tego zegara. Doświadczenie to przestrzega nas również przed wyciąganiem pochopnych wniosków z badań rytmów biologicznych. Przecież, gdyby zostało ono przerwane w momencie zaobserwowania utraty rytmu aktywności ruchowej świerszczy po umieszczeniu ich w niskiej temperaturze to wniosek byłby taki, że niska temperatura działa bezpośrednio na mechanizm zegara biologicznego, powodując powstanie zaburzeń w jego funkcjonowaniu. Wniosek taki byłby całkowicie fałszywy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *