Szczegółowe badania potwierdziłyby tezę

Autor ten stwierdził również istnienie ścisłej korelacji poziomu serotoniny w mózgu szczurów z rytmem dobowym ich aktywności lokomotorycznej. Wysunięto zatem hipotezę, że adrenalina i serotonina mogą brać udział w mechanizmie regulacji spontanicznej aktywności lokomotorycznej szczurów, a tym samym wchodzić w skład mechanizmu zegara biologicznego.

Taką tezę potwierdzałyby również szczegółowe badania biochemiczne procesów metabolicznych zachodzących na terenie szyszynki, a ściśle powiązanych z metabolizmem amin kate- cholowych. Dla przykładu można podać, że stwierdzono istnienie wyraźnego rytmu dobowego zmian aktywności N-acetyl- transferazy, enzymu związanego z przemianami serotoniny, którego aktywność z kolei jest stymulowana przez noradrenalinę (Klein i Weller, 1970). Aktywność N-acetyltransferazy w szyszynce szczurów jest 15 razy wyższa w nocy niż w dzień. Taki rytm istnieje również u szczurów hodowanych w stałej ciemności, a także u osobników oślepionych. Dane te przemawiają na korzyść endogenności dobowego rytmu aktywności badanego enzymu.

Z przedstawionych danych wyłania się obraz mechanizmu regulacji rytmów dobowych kręgowców. Podobnie jak to obserwowaliśmy u owadów, również u kręgowców mamy do czynienia przynajmniej z dwoma zegarami biologicznymi biorącymi udział w kontroli rytmicznie zmieniających się funkcji fizjologicznych tych organizmów. Jeden z nich jest prawdopodobnie zlokalizowany w szyszynce, a drugi w podwzgórzu. Sprawą dyskusyjną pozostaje jak na razie, który z nich jest ośrodkiem nadrzędnym w stosunku c!o drugiego. Jak isię wydaje znacznie więcej danych doświadczalnych przemawia za uznaniem szyszynki jako miejsca zegara nadrzędnego. Podobnie jak u owadów płaty wzrokowe, szyszynka kręgowców ma zdolność bezpośredniej reakcji na bodźce świetlne środowiska, w niej więc mógłby być zlokalizowany ESSO A. Brak jest dotychczas przekonywających danych odnośnie do bezpośredniego wpływu szyszynki na rytmiczną funkcję podwzgórza, co mogłoby być dowodem jej nadrzędnej roli w mechanizmie synchronizacji rytmów dobowych w stosunku do podwzgórza. Pozostaje więc czekać na dalsze prace dotyczące mechanizmu regulacji rytmów dobowych kręgowców.

Właściwie, jak dotychczas ukazało się tylko kilka prac dotyczących genetycznego uwarunkowania zegara biologicznego. To, że na przykład różne gatunki owadów posiadają rytmy różniące się bardzo między sobą wydaje się być oczywiste, żs są one genetycznie zdeterminowane. Podobnie rytmy różnych ras geograficznych tego samego gatunku są uwarunkowane genetycznie, jak to wykazały doświadczenia Neumanna (1971) przeprowadzone w tym zakresie na Clunio marinus należącym do Chironoviidae.

Zastanawiano się dalej czy u tego samego gatunku zwierząt można wyodrębnić organizmy różniące się między sobą przebiegiem rytmu dobowego i czy ewentualne różnice są uwarunkowane genetycznie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *