Spontaniczność rytmiki dobowej

W stałych warunkach środowiska ujawnia się jeszcze jedna cecha charakterystyczna dla rytmiki dobowej, a mianowicie jej spontaniczność (z ang. Free-Running Rhythm). Oznacza to, że w warunkach środowiska pozbawionego wyznacznika czasu, rytmika dobowa danego procesu nie ulega zaburzeniu, natomiast występuje tzw. zjawisko dryfowania, polegające na tym, że początek jak i zakończenie określonej fazy rytmu ulega stopniowo przesuwaniu w czasie w stosunku do godzin czasu lokalnego. W dalszych rozdziałach tej książki postaramy się odpowiedzieć na pytanie: co daje organizmowi posiadanie tego typu zegara biologicznego? Obecnie poprzestaniemy na stwierdzeniu, że jest to niezwykle ważna cecha umożliwiająca organizmowi precyzyjne zaadaptowanie się do warunków środowiska, w którym żyje.

Jak dotychczas nie bardzo jeszcze wiadomo gdlzie znajduje się zegar biologiczny i czy jest to właściwość całego organizmu, czy tylko określonej grupy komórek wchodzących w jego skład.

Wielu badaczy umiejscawia zegar biologiczny w ośrodkowym układzie nerwowym zwierząt (Slonim, 1961 Cymborowski, 1970a), w którym rytmiczne pobudzenia są przyczyną obserwowanej rytmiczności różnych zjawisk życiowych tych organizmów. Inni zaś przypisują ważną rolę w tym -zakresie układowi pokai’- mowemu np. Grodziński (1962). W tym przypadku rytmiczność powstawałaby jako następstwo stanu nasycenia i głodu. Potwier-dzałyby to badania rozwoju rytmu dobowego snu i czuwania u dzieci (Kleitmen, 1949 Mills, 1966).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *