Rytmy biochemiczne

W skład koncepcji zegara biologicznego wchodzi założenie, że jego „chód” jest możliwy dzięki szeregowi reakcji biochemicznych zachodzących na terenie komórek organizmu. Zgromadzono więc dotychczas olbrzymi materiał na temat dobowych zmian różnych procesów biochemicznych zachodzących w organizmach żywych. Jednakże dotychczasowe dane nie pozwalają na stwierdzenie, który z tych poznanych procesów jest bezpośrednio związany z funkcjonowaniem zegara biologicznego — uruchamia jego wskazówki — a który niejako odbywa się w wyniku jego pracy (produkt uboczny). Z tego względu w części tej przedstawimy tylko niektóre rytmy procesów biochemicznych wiążące się prawdopodobnie z działaniem zegara biologicznego.

Jak dotychczas szczególnie intensywnie badano zmiany zachodzące w krążących płynach ustrojowych organizmów wykazujących wyraźną rytmikę aktywności lokomotorycznej. I tak w przypadku owadów stwierdzono istnienie dobowych zmian w koncentracji cukrów w ich hemolimfie. Nowosielski i Patton (1964) stwierdzili, że u świerszczy domowych (Acheta domesti- cus) istnieje wyraźny rytm dobowy zmian poziomu trehalozy z maksimum występującym w drugiej połowie nocy, a więc wtedy gdy zaczyna spadać ich aktywność ruchowa. Podobne wyniki otrzymano w badaniach przeprowadzonych w tym zakresie na Periplaneta americana, gatunku wykazującym zbliżony do świerszczy charakter aktywności lokomotorycznej (Hilliard i Butz, 1969). Dodatkowo stwierdzono istnienie dobowych zmian poziomu kwasu moczowego w hemolimfie tych owadów. Minimum stężenia tej substancji przypada na okres maksymalne] aktywności lokomotorycznej Periplaneta americana. Na podstawie tych danych wysunięto wniosek, że w okresie szczytu aktywności lokomotorycznej wiele procesów biochemicznych organizmu, a w tym także wydalanie, przebiega ze wzmożoną siłą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *