Rytm w wielu dziedziach medycyny

Jednakże rytm jako nieodłączna cecha wszystkich przemian życiowych organizmu znalazł uznanie w wielu dziedzinach medycyny. W Polsce stosunkowo wcześnie zwrócono uwagę na te zagadnienia (Gamski, 1953). Badacz ten pisze między innymi „Dwudziestoczterogodzinny rytm dnia i nocy zespala się w człowieku z dwudziestoczterogodzinnym rytmem czynności i odpoczynku, zmienności napięć wegetacyjnych i wielu przemian ustrojowych. W ciągu 24 godzin stwierdzamy okresowe wahania krzywej ciepłoty ciała, zużycia tlenu i wydalania dwutlenku węgla, częstości tętna i oddechu, wysokości ciśnienia krwi, składu komórkowego i chemicznego krwi, składu płynu mózgowo-rdzeniowego, gospodarki wodnej, składu chemicznego, moczu, czynności wątroby, żołądka, przysadki i nadnerczy” (str. 3). Dzisiaj do tej listy moglibyśmy dodać znacznie więcej procesów zmieniających się rytmicznie w organizmie. Wydaje się jednak, że z punktu praktyki lekarskiej najważniejsze jest następujące stwierdzenie: „Lecz choroba jest nie tylko zaburzeniem zgodnego rytmu przemian ustrojowych. Choroba będąca jednym z przejawów ustrojowych. Choroba będąca jednym z przejawów biologii człowieka, podlega również ogólnemu prawu okresowości przemian w przyrodzie, ma również swoją własną periodykę” (str. 4). Autor ten cytuje dalej wiele przykładów spontanicznego nawrotu różnych schorzeń, podaje również przykłady w jakich porach doby należałoby stosować leki, by temu skutecznie zapobiegać. Na przykład obserwacja dobowych wahań poziomu cukru we krwi ma szczególne znaczenie w leczeniu cukrzycy. Podanie bowiem insuliny w okresie maksymalnego stężenia cukru we krwi, które przypada na godzinę 4-6 rano może zastąpić koniecz- ność stosowania znacznie większych dawek podawanych w dzień. Strofantynę należałoby podawać chorym wieczorem, ponieważ wzmożone napięcia nerwu błędnego zwiększa kardiotoniczne działanie leku. Również środki moczopędne należałoby podawać wieczorem ze względu na patologiczne przesunięcie szczytu wydzielania moczu na porę nocną.

Już tych kilka przykładów ilustruje skalę zagadnień wynikających z uwzględnienia rytmów dobowych w medycynie. Niektóre inne aspekty kliniczne biorytmów zostały scharakteryzowane przez Czarnieckiego (1972).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *