Procesy regulowane przez endogenne zegary

Z teoretycznego punktu widzenia jak to podkreślił Aschoff (1960) w badaniach laboratoryjnych przy zastosowaniu wszystkich możliwych do kontroli warunków stałych należałoby się spodziewać przynajmniej trzech rodzajów wyników:

– 1. Rytmika nagle zanika lub jej amplituda staje się bardzo niewyraźna. Taki wynik nie jest dostatecznym dowodem przeczącym endogennemu charakterowi rytmu, ale także nie potwierdza egzogenności. Może być tak, że rytmika chociaż endogenna, nie jest obserwowana po zastosowaniu określonych warunków stałych może to być zbyt wysoka temperatura lub zbyt niska, światło zbyt jasne, itp.

– 2. Rytmika nadal istnieje lecz o okresie równym 24 godzinom. W takim przypadku należy wziąć pod uwagę istnienie jakiegoś czynnika, który został przeoczony podczas doboru warunków stałych. Wyniki doświadczeń przeprowadzonych w warunkach stałych, w których uzyskuje się rytmikę o okresie równym 24 godzinom nie mogą stanowić dowodu na to, że mechanizm jej regulacji jest natury endogennej.

– 3. Rytm utrzymuje się nadal, lecz jego częstotliwość ulega zmianie o pewną stałą wartość następuje dryfowanie okresu rytmu po zastosowaniu warunków stałych. Taki rytm jest regulowany na drodze endogennej.

W poprzednich rozdziałach zasadniczo omawialiśmy tylko rytmy należące do 3 grupy, a więc rytmy endogenne. Jednakże niektóre z nich nie były tak wszechstronnie testowane i być może w przyszłości trzeba je będzie zaliczyć do rytmów egzogennych, a więc ściśle regulowanych przez warunki środowiska. W każdym razie szeroko omówione procesy rytmiczne takie jak: aktywność ruchowa zwierząt, behawior wylinkowy owadów i wiele innych są procesami regulowanymi przez endogennfe ze-gary i leżą jak najbardziej w polu zainteresowań ekologów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *