Owoce i warzywa

Owoce i warzywa

Codziennie spożywanie owoców i warzyw wpływa niezwykle pozytywnie na nasz organizm. Dostarczamy mu dzięki temu mnóstwo witamin i minerałów. More »

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 2 title

You can completely customize the featured slides from the theme theme options page. You can also easily hide the slider from certain part of your site like: categories, tags, archives etc. More »

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 3 title

You can completely customize the featured slides from the theme theme options page. You can also easily hide the slider from certain part of your site like: categories, tags, archives etc. More »

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 4 title

You can completely customize the featured slides from the theme theme options page. You can also easily hide the slider from certain part of your site like: categories, tags, archives etc. More »

This is default featured slide 5 title

This is default featured slide 5 title

You can completely customize the featured slides from the theme theme options page. You can also easily hide the slider from certain part of your site like: categories, tags, archives etc. More »

 

Liczne doświadczenia przeprowadzone na jaszczurkach

Liczne doświadczenia przeprowadzone na jaszczurkach (Sce- loporus olivacerus) również wskazują na możliwość istnienia pozawzrokowej drogi reakcji tych zwierząt na światło (Underwood i Menaker, 1970). W tym przypadku podejrzewano tzw. oko ciemieniowe gadów czyli szyszynkę o udział w procesach pozawzrokowej synchronizacji rytmiki dobowej. Jednakże doświadczenia przeprowadzone na oślepionych jaszczurkach, którym następnie usunięto oba te narządy nie pozbawiły zdolności do synchronizacji rytmiki aktywności lokomotorycznej tych zwierząt. Muszą więc istnieć jeszcze jakieś inne możliwości fotorecepcji.

Eksperymenty na wężach dostarczyły dużo dowodów

Bezpośrednich dowodów istnienia .rytmu dobowego, rozwijających się zarodków gadów dostarczyły eksperymenty przeprowadzone na wężach (Dmi’el, 1969). Autor ten badał zmiany poziomu metabolizmu podczas rozwoju embrionalnego pięciu pospolicie występujących w Izraelu gatunków węży. Świeżo złożone przez węże jaja dzielono na dwie grupy, z których jedną trzymano w warunkach stałej ciemności, a drugą w stałym świetle. Oznaczanie zużycia tlenu przez zarodki prowadzono w sposób ciągły przez 24—36 godzin, co trzecią dobę w ciągu całego ich rozwoju. Opracowane statystycznie wyniki zamieszczone są na rycinie 107. Zwraca uwagę występowanie bardzo wyraźnej rytmiki dobowej zużycia tlenu przez embriony badanych gatunków węży. Z wyjątkiem zaskrońca (Natrix natrix), u którego maksimum zużycia tlenu w warunkach DD występu- godz.

Dobowe zmiany śmiertelności muszek

Bardziej dokładne badania w tym zakresie zostały przeprowadzone przez Rensinga (1969c), który badał dobowe zmiany śmiertelności muszek Drosophila melanogaster hodowanych w warunkach LD 12:12 po napromieniowaniu ich dawką 3500 i 5000 r. Przy zastosowaniu obu dawek najwyższą śmiertelność obserwowano wcześnie rano oraz 0 zmierzchu. Jest to zgodne z porannym i wieczornym szczytem aktywności tych owadów. Oprócz tego badacz ten sugeruje, że wtedy gdy promienie X wywierają największy efekt, jądra komórek narządów endokrynal- nych tych owadów są największe. Wtedy również obserwuje się największe zużycie tlenu przez badane owady.

Regulacja rytmów dobowych

Po zapoznaniu się z właściwościami i powstawaniem w rozwoju ontogenetycznym zwierząt rytmów dobowych, a szczególnie uświadomienie sobie, że praktycznie każda komórka organizmu wykazuje cechy rytmiczności wydawałoby się, że nie mają większego sensu poszukiwania mające na celu lokalizację zegara biologicznego w organizmie. Słuszniejszym byłoby przyjęcie koncepcji, że organizm jako całość funkcjonuje w sposób rytmiczny. Przy takim założeniu pojęcie zegara biologicznego byłoby tylko pojęciem umownym. Jednakże, jeżeli przyjmiemy, że rytmiczne funkcjonowanie komórek jest wynikiem dzia-łania nadrzędnego mechanizmu (czy mechanizmów) synchronizującego wszystkie rytmy dobowe rozgrywające się na terenie organizmu, a taka koncepcja jest obecnie powszechnie przyjęta, wtedy takie usiłowania stają się jak najbardziej celowe.

Pora karmienia zwierząt głównym czynnikiem synchronizującym

Inne glony, które mogą być synchronizowane w podobny sposób to Chlamydomonas (Bernstein, 1968) i Euglena gracilis (James, 1964 Edmunds, 1965).

Rytm aktywności ruchowej w warunkach stałych

Jak już wiemy z rozdziału 1 w warunkach stałych środowiska, a więc w takich, w których brak jest dawców czasu dla organizmu, ujawnia się endogenna rytmika spontaniczna. Właściwie jak dotąd, jedynym kryterium endogenności określonego rytmu dobowego jest ujawnienie się go i trwanie w warunkach stałych. Przy czym za „warunki stałe” uważa się stałą ciemność lub stałe światło przy zachowaniu jednakowej temperatury i wilgotności w obu przypadkach.

Czy istnieje działanie antagonistyczne histaminy w stosunku do insuliny?

Nieco trudniejsze jest wyjaśnienie ewentualnego mechanizmu regulującego drugi szczyt glukozy występujący we krwi szczurów pod koniec okresu ciemności. Friedman i Walker (1969) sugerują, że może być on wywołany również zmianą poziomu katecholamin, ale nie we krwi tylko w mózgu tych zwierząt (ryc. 75). Istotnie ten wzrost glukozy we krwi jest poprzedzony wzrostem noradrenaliny i histaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Autorzy ci opierają swoje twierdzenie na wynikach wcześniej przeprowadzonych doświadczeń Gershbeina (1968) który wykazał, że histamina może wywołać hyperglikemię nawet wtedy, gdy zwierzęciu usunie się nadnercza. Sugerowałoby to istnienie działania antagonistycznego histaminy w stosunku do insuliny.

Proces rytmiczny w gonadach męskich owadów

Również w gonadach męskich owadów można zaobserwować występowanie procesów rytmicznych. Zmiany dobowe są szczególnie wyraźne w ilości dzielących się komórek płciowych w cyklu spermatogenezy. Doświadczenia wykonane w tym zakresie na jądrach świerszczy (Cymborowski, dane nie opublikowane) wskazują, że w warunkach LD 12:12 najwięk- sza liczba komórek będących w fazie podziału (stadium meta- fazy) występuje w pierwszych godzinach okresu światła.

Regulacja procesów rytmicznych kręgowców

Jak widać z zamieszczonych danych implantacja mózgu pobranego od dwóch różnych typów świerszczy do owada nieryt- micznego prowadzi do powstania bardzo wyraźnego rytmu aktywności ruchowej. Rytm ten utrzymuje się przez 2—3 doby, po czym biorca ponownie wykazuje brak rytmiczności. U owadów kontrolnych, którym implantowano mózgi po uprzednim zniszczeniu ich komórek neurosekrecyjnych nie stwierdzono nawet śladów rytmiczności. Wydaje się więc, że istotnie w komórkach tych jest zlokalizowany zegar biologiczny. Jego funkcja polegałaby na rytmicznym uwalnianiu cło hemolimfy owada neuro- sekretu. Powstaje teraz pytanie jaki jest mechanizm działania neurosekretu na połączenia nerwowo-mięśniowe owada. Fakt, że po implantacji mózgu od dawcy rytmicznego do nierytmicz- nego i hiperaktywnego następuje bardzo wyraźne obniżenie aktywności, sugeruje, że uwalniany do hemolimfy neurosekret wywiera działania hamujące aktywność ruchową. Niezbędne są jednak dalsze badania w tym zakresie.

Zagadnienie neurohormonalnej regulacji aktywnośći ruchowej

Właściwe wyjaśnienie zagadnienia neurohormonalnej regulacji aktywności ruchowej owadów musi czekać jeszcze na wyniki przyszłych eksperymentów. Wyniki tu przedstawione potwierdzają udział w regulacji aktywności ruchowej owadów bliżej nie określonej substancji, wydzielanej okresowo do hemolimfy tych zwierząt.