Koncepcja podwójnego zegara biologicznego u owadów

Przedstawione mechanizmy regulacji niektórych tylko funkcji życiowych owadów wskazują na istnienie co najmniej dwóch zegarów biologicznych kontrolujących właściwą synchronizację tych funkcji w czasie. Wydaje się, że koncepcja podwójnego, oscylatora dość dobrze tłumaczy dotychczas uzyskane wyniki badań eksperymentalnych (Pittendrigh, 1958 Pit- tendrigh i Bruce, 1959 Pittendrigh et al. 1958). Autorzy ci zakładają, że w organizmie owada istnieją co najmniej dwa endogenne zegary biologiczne, jeden nadrzędny tzw. ESSO A (Endo- genous Self-Sustaining Oseillator A), którego zadanie polega na dokonywaniu analizy bodźców dopływających ze środowiska. Przede wszystkim reagują one na wszelkiego rodzaju synchronizatory, dawcy czasu dla organizmu. Układ ten jest stosunkowo niewrażliwy na zmiany temperatury zachodzące w środowisku dzięki czemu może funkcjonować precyzyjnie i bez zakłóceń. Drugi — to zegar podrzędny – ESSO B, który jest regulowany przez ESSO A, jak również przez inne czynniki pochodzące z samego organizmu jak: substancje hormonalne, oddziały-wanie receptorów, kod genetyczny. ESSO B w przeciwieństwie do ESSO A jest wrażliwy na zmiany temperatury.

W świetle ostatnich badań wydaje się, że ESSO A może być zlokalizowany w płatach wzrokowych owadów, natomiast ESSO B w komórkach neurosekrecyjnych pars intercerebralis mózgu tych zwierząt (ryc. 125). Oddziaływanie zegara nadrzędnego na podrzędny mogłoby odbywać się albo na skutek wysyłania przez niego odpowiednich impulsów elektrycznych (Bra- dy, 1969), albo poprzez uwalnianie substancji hormonalnej (Bali i Chandhury, 1973). Natomiast oddziaływanie ESSO B na poszczególne tkanki organizmu odbywałoby się za pośrednictwem neurohormonów (Cymborowski, 1973a).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *