Czynniki endogenne a rytm zużycia tlenu

Wydawałoby się więc, że rytm ten jest całkowicie kontrolowany przez czynniki egzogenne. Jednakże intensywne badania przeprowadzone na różnych gatunkach nimf jętek (Ephemero- ptera) wykazały, że oprócz czynników egzogennych, a przede wszystkim fotoperiodu, zasadniczą rolę w regulacji dobowego rytmu zużycia tlenu odgrywają czynniki natury endogennej (Ulanoski i McDiffett 1972). Gdy zastosowano bowiem warunki stałego oświetlenia lub stałej ciemności, wiele badanych gatun-ków jętek nie traciło rytmiki dobowej procesów metabolicznych.

Podobny wniosek wyciągnięto na podstawie wyników badań rytmu dobowego zużycia tlenu przez owady dorosłe mącznika trojszyjka (Tribolium confusum) (Chiba et al. 1973). Dokładna analiza statystyczna uzyskanych wyników przy zastosowaniu sumy najmniejszych kwadratów pozwoliła na wykazanie istnienia rytmiki spontanicznej dobowego zużycia tlenu przez te owady (ryc. 70), przy czym wykazują one jedno maksimum zużycia tlenu, występujące na początku okresu światła.

Natomiast bimodalny charakter dobowych zmian zużycia tlenu stwierdzono u larw, poczwarek i form dorosłych Drosophila melanogaster (Rensing, 1966a Rensing et al. 1968). Owady te charakteryzują się porannym i wieczornym szczytem zużycia

-02, co jest skorelowane z ich rytmiką aktywności dobowej. Autorzy ci wskazali również na genetyczne uwarunkowanie charakteru dobowych wahań zużycia Oa przez te owady. Ostatnio Leenders i Knoppien (1973), wykazali istnienie korelacji między aktywnością określonych loci genomu komórek gruczołów śli- niankowych Drosophila, a poziomem zużycia 02 przez tę tkankę w warunkach An vitro.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *