Cykliczne zmiany wśród organizmów

Autor prezentuje szereg cyklicznych zmian zachowania się organizmów mimo zastosowania warunków stałych, które są ściśle skorelowane z fazą księżyca, jak np.: aktywność ruchowa ostryg (Brown, 1954), krabów (Bennett i Brown, 1957).

W omawianej pracy zamieszczone są jeszcze inne dane wskazujące na to, że zastosowanie warunków stałych nie powoduje zaburzeń cyklicznych zmian zachodzących w organizmie, które w dalszym ciągu mają swoje odpowiedniki w cyklicznie zmieniających się warunkach środowiska. Konkludując stwierdza, że mechanizm zegara biologicznego musi być częścią rytmicznie zmieniających się warunków środowiska.

Przedstawione dane istotnie świadczą o tym, że organizmy zwierzęce są w stanie reagować na różne dotychczas nie brane pod uwagę czynniki. Wykazano na przykład, że subtelne zmiany pola elektrostatycznego mogą odgrywać rolę Zeitgeber dla orga- nizmu (Dowse i Palmer, 1969). Pojawiło się wiele prac wskazujących na istnienie tzw. rytmów lunarnych w organizmach żywych (Chmurzyński 1973). Jednakże wszystkie te dane nie przeczą istnieniu biologicznego zegara endogennego.

Aschoff (1960) przeprowadził bardzo wnikliwą krytykę teorii zegara egzogennego Browna podkreślając, że zasadniczą cechą endogennej rytmiczności jest to, że jej okres ulega dryfowaniu po zastosowaniu warunków stałych środowiska (patrz rozdział

– 3) . Wprawdzie Brown (1959) włączył do swojej hipotezy i tę cechę twierdząc, że okresy rytmów środowiskowych ulegają również dryfowaniu, ale tym samym niejako przekreślił swoje poprzednie rozumowanie.

Pozostajemy więc przy twierdzeniu, że rytmy dobowe mają charakter endogenny, a wyniki badań laboratoryjnych charakteryzują z pewnością procesy zachodzące w warunkach naturalnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *