Cechy charakterystyczne rytmów dobowych

Rytmy biologiczne można by przyrównać do ruchu wahadła zegarowego, które zmieniając swoje położenie przechodzi przez te same punkty przestrzeni, podobnie jak to jest w przypadku wzrostu i spadku określonych procesów biologicznych. Można je także przyrównać do poruszającego się koła (ryc. 3), na którym zaznaczono punkt zmieniający swoje miejsce w czasie i przestrzeni przechodząc z położenia A w położenie B. Amplituda rytmu jest w tym przypadku równa średnicy koła i jest niezależna od czasu. Natomiast do przejścia od A do B niezbędny jest pewien czas, co nazywa się okresem rytmu — z. Jak długo koło będzie poruszało się do przodu z tą samą prędkością, tak długo okres rytmu nie będzie ulegał zmianie. Natomiast, gdy prędkość czas

Jakiekolwiek położenie punktu na krzywej przebiegu rytmu określa jego fazę. Zatem mówimy na przykład o fazie maksymalnej czy minimalnej aktywności ruchowej zwierząt, maksymalnym natężeniu fotosyntezy, minimum aktywności enzymatycznej itp. Jeśli w wyniku działania określonych czynników środowiska interesująca nas faza rytmu ulega „przyspieszeniu” lub „opóźnieniu”, to mówimy wtedy o przesuwaniu fazy rytmu.

Wiele dotychczas poznanych rytmów biologicznych (np.: dobowy rytm ruchów liści, temperatura ciała człowieka itp.) można przedstawić w postaci krzywej sinusoidalnej, a to ze względu na opisujące ją równanie: x=r sin cot, gdzie x to odchylenie od średniej (linii środkowej), r — amplituda rytmu, co — prędkość kątowa okręgu, t — czas.

Niektórzy uważają, że równanie to stanowi podstawową charakterystykę wszystkich rytmów biologicznych. Jednakże wyniki doświadczeń rzadko potwierdzają tę regułę i dlatego też na rycinie 3 zmieniono proporcje między amplitudą a okresem rytmu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *