Badanie rytmiki przemian metabolicznych zwierząt

Określanie przemian metabolicznych organizmu jest bardzo przydatne w badaniach rytmiki dobowej. Odzwierciedlają one bowiem stan fizjologiczny organizmu jako całości, a nie tylko niektórych jego przejawów. Co więcej, przemiany metaboliczne zwierzęcia mogą być łatwo badane nie powodując jednocześnie zasadniczych zmian w samym jego behawiorze, co jest np. nieuniknione podczas rejestracji aktywności lokomotorycznej. Ma to szczególne znaczenie w pracy na bardzo małych zwierzętach, oznaczenie aktywności ruchowej których jest praktycznie niemożliwe.

Badanie więc dobowych zmian metabolicznych zwierzęcia może służyć jako metoda określania jego dobowej aktywności, bowiem te dwa parametry są bezpośrednio- ze sobą powiązane (McNab, 1962 Mount i Willmott, 1967). W oparciu o tę zależność zbadano rozkład dobowej aktywności niektórych gryzoni (Gębczyński, 1965 Gębczyńska i Gębczyński, 1965).

Metoda oznaczania przemian metabolicznych oddaje duże usługi w badaniach nad ontogenezą rytmów dobowych. Z powodzeniem została ona wykorzystana w badaniach rytmu dobowego rozwijającego się zarodka kurczęcia (Heusner, 1965) czy zarodków kilku gatunków węży (Dmi’el, 1969). Podobne badania były przeprowadzone na owadach (Niemierko, 1956 Janda, 1961 Nowak i Slama, 1962 Sehnal i Slama, 1966 Slama, 1965).

Metodyka badań bilansu energetycznego- zwierząt została przedstawiona w artykule Gębczyńskiego (1964b). Tu zwrócimy tylko uwagę na niektóre metody stosowane w badaniach przemiany gazowej zwierząt. Najwięcej prac wykonano za pomocą powszechnie znanego aparatu Haldane’a służącego do jakościowej analizy powietrza wydychanego przez zwierzę. Jednakże do badań rytmiki dobowej aparat ten jest mało przydatny, dlatego też stosuje się odpowiednie komory lub nawet maski zakładane zwierzętom.

Do badań dobowych przemian metabolicznych drobnych ssaków może być z powodzeniem zastosowany aparat opisany przez Gębczyńskiego (1963). Zbudowany jest on z dużych komór (40X20X18 cm) podzielonych na dwie części (ryc. 29). W jednej z nich znajduje się legowisko zwierzęcia zaś w drugiej umieszczony jest bęben obrotowy, w którym zwierzęta mogą biegać w dowolnej chwili. W ten sposób warunki panujące podczas doświadczenia są zbliżone do warunków hodowli zwierząt w laboratorium.

Dzięki zastosowaniu systemu chłodzącego i ogrzewającego komory ze zwierzętami eksperymentalnymi istnieje możliwość badania zużycia tlenu w zakresie różnych temperatur.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *